اگر می خواهید مطالب یادتان بماند، این نکته را از دست ندهید
به گزارش علی جون، علم می گوید تفاوت کاغذ و نمایشگر فقط به جنس صفحه محدود نمی شود؛ مغز هم هنگام مطالعه روی این دو، اطلاعات را یکسان پردازش نمی نماید.
شاید تصور کنید مطالعه یک متن روی صفحه نمایش یا روی کاغذ تفاوت چندانی ندارد و مغز هر دو را به یک شکل پردازش می کند. اما یافته های یک پژوهش تازه از دانشگاه توکیو نشان میدهد شیوه مطالعه، یعنی خواندن روی کاغذ یا صفحه نمایش، می تواند بر نحوه پردازش اطلاعات در مغز اثر بگذارد.
مطالعات علوم شناختی و روان شناسی نشان می دهند که هنگام خواندن متن روی کاغذ و صفحه نمایش، شبکه های اصلی مغز برای پردازش زبان تقریبا یکسان هستند؛ یعنی نواحی مسئول تشخیص واژه، درک معنا و تحلیل زبان در هر دو حالت فعال می شوند. بااین حال، الگوی توجه، حافظه، جهت یابی در متن و بار شناختی می تواند متفاوت باشد. به بیانی دیگر مغز زبان را به یک شیوه پردازش می کند، اما شرایط خواندن روی کاغذ یا نمایشگر می تواند کیفیت این پردازش را تغییر دهد.
محققان دانشگاه توکیو در مطالعه ای تازه به شواهدی دست یافته اند که نشان میدهد مغز انسان هنگام مطالعه کتاب های کاغذی و محتوای دیجیتال، اطلاعات را به روشی متفاوت پردازش می کند. نتایج این پژوهش حاکی از آنست که مطالعه روی کاغذ می تواند به سازمان دهی بهتر اطلاعات در مغز و درک عمیق تر روایتها کمک نماید.
اسکن مغزی راز تفاوت کاغذ و تبلت را فاش کرد
در این مطالعه، ۲۵ داوطلب در دو شرایط متفاوت قرار گرفتند. هر یک از شرکت کنندگان یک داستان مانگا را هم در چارچوب چاپی و هم روی تبلت مطالعه کردند. داستان مورد استفاده در آزمایش به دو بخش تقسیم شده بود و روایت آن از دیدگاه دو شخصیت مختلف دنبال می شد. محققان بعد از پایان مطالعه، مجموعه ای از پرسش های ساده و پیچیده را در اختیار شرکت کنندگان قرار دادند. تعدادی از این پرسش ها تنها با درک کامل هر دو روایت قابل پاسخ گویی بودند.
جهت بررسی نحوه عملکرد مغز، پژوهشگران از تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی (fMRI) استفاده کردند. fMRI تغییرات جریان خون در رابطه با فعالیت عصبی را ثبت می کند. با این تکنیک فعالیت نواحی مختلف مغز هنگام پاسخ دادن به پرسش ها ثبت و تحلیل شد. نتایج نشان داد شرکت کنندگانی که بخش نخست داستان را روی تبلت خوانده و ادامه آنرا روی کاغذ مطالعه کرده بودند، برای پاسخ دادن به پرسش های پیچیده زمان بیشتری صرف کردند. در مقابل، افرادی که مطالعه خودرا با نسخه کاغذی شروع کرده بودند، توانستند با سرعت بیشتری به سؤالات دشوار پاسخ دهند.
تصاویر اسکن مغزی پژوهش دانشگاه توکیو که تفاوت فعالیت نواحی زبانی مغز را هنگام مطالعه مانگا روی کاغذ و تبلت نشان می دهد؛ بخش های قرمز رنگ نواحی فعال تر مغز را در فرآیند خواندن و پاسخ گویی به پرسش ها نمایش می دهند. اما مهم ترین یافته این تحقیق به اسکن های مغزی مربوط می شود. داده های MRI نشان داد افرادی که ابتدا نسخه چاپی داستان را مطالعه کرده بودند، هنگام پردازش اطلاعات و پاسخ گویی به پرسش ها، فعالیت کمتری را در تعدادی نواحی زبانی لوب پیشانی مغز از خود نشان می دادند. ژوهشگران این الگوی فعالیت را نشانه ای از سازمان دهی کارآمدتر اطلاعات روایی در مغز تفسیر کردند.
این تحقیق از اولین مطالعاتی است که با بهره گیری از fMRI تفاوت های فعالیت مغزی در رابطه با خواندن روایت در کاغذ و نمایشگر را بررسی نموده است. بگفته او، اجرای این آزمایش با چالش های فنی همراه بود؛ چونکه امکان استفاده از تبلت در اتاق MRI به سبب میدان مغناطیسی بسیار قوی دستگاه وجود نداشت. به همین دلیل، شرکت کنندگان بخش نخست داستان را خارج از اتاق اسکن مطالعه کردند و سپس بخش دوم را در شرایط کنترل شده و با بهره گیری از نمایشگر های ویژه مشاهده نمودند.
آنها باور دارند مزیت کاغذ تنها به حافظه و تمرکز محدود نمی شود و می تواند با فرآیند های پیچیده تری مانند زبان، تفکر عمیق و تحلیل ذهنی نیز ارتباط داشته باشد؛ موضوعی که در عصر سلطه نمایشگر های دیجیتال اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
به طور خلاصه، داستان مورد استفاده در آزمایش به دو بخش تقسیم شده بود و روایت آن از دیدگاه دو شخصیت مختلف دنبال می شد. بگفته او، اجرای این آزمایش با چالش های فنی همراه بود؛ چراکه امکان استفاده از تبلت در اتاق MRI به جهت میدان مغناطیسی خیلی قوی دستگاه وجود نداشت. به همین دلیل، شرکت کنندگان بخش نخست داستان را خارج از اتاق اسکن مطالعه کردند و سپس بخش دوم را در شرایط کنترل شده و با استفاده از نمایشگر های ویژه مشاهده نمودند.
آنها باور دارند مزیت کاغذ تنها به حافظه و تمرکز محدود نمی شود و می تواند با فرایند های پیچیده تری مانند زبان، تفکر عمیق و تحلیل ذهنی هم ارتباط داشته باشد؛ موضوعی که در عصر سلطه نمایشگر های دیجیتال اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب سایت علی جون