قفل باب المندب بر نفت و نان سعودی
به گزارش علی جون، نیروهای مسلح یمن (جنبش انصار الله) روز دوشنبه با بیان محاصره کامل دریایی ضد عربستان سعودی، معادلات انرژی در غرب آسیا را یک مرتبه دیگر بر هم زدند.
نیرو های مسلح یمن (جنبش انصار الله) روز دوشنبه با بیان محاصره کامل دریایی ضد عربستان سعودی، معادلات انرژی در غرب آسیا را یک مرتبه دیگر بر هم زدند. این اقدام در جواب سال ها محاصره اقتصادی و نظامی ریاض ضد ملت یمن صورت گرفته است.
تنگه باب المندب که حالا در تیررس تهدیدات قرار دارد، تنها یک آبراهه ساده نیست؛ روزانه حدود ۴.۸ میلیون بشکه نفت و فرآورده های نفتی از آن عبور می کند و ارزش سالانه کالا های عبوری از آن به حدود ۷۰۰ میلیارد دلار می رسد. اما نقطه عطف ماجرا جایی است که عربستان در ماه های اخیر، با تاکید بر خط لوله شرق-غرب و بندر ینبع، بخش اعظم صادرات نفتی خویش را دقیقا به همین مسیر پرخطر منتقل کرده بود تا از پیچیدگی های تنگه هرمز فرار کند. حالا محاصره یمنی ها، برگ برنده ریاض را به یک نقطه ضعف راهبردی تبدیل نموده است.
به دنبال ناآرامی های اخیر در تنگه هرمز، عربستان برای حفظ صادرات خود، خط لوله حیاتی شرق-غرب را به حداکثر ظرفیت ۷ میلیون بشکه در روز رساند تا نفت خویش را از مناطق شرقی به بندر صنعتی ملک فهد در ینبع، در کرانه های دریای سرخ منتقل کند. سعودی ها باور داشتند با این کار، گلوگاه هرمز را پشت سر گذاشته اند و امنیت صادراتشان را تضمین کرده اند.
آمار ها نشان میدهد صادرات نفت از بندر ینبع در ژوئن گذشته به رکورد ۴.۱۹ میلیون بشکه در روز رسید. اما این تصور اشتباه، حالا با بیان محاصره دریایی یمن، خویش را به شکل یک تله تمام عیار نشان داده است. نفت خروجی از ینبع برای رسیدن به بازار های آسیا، ناگزیر است از باب المندب عبور کند و همین نقطه، دقیقا محل اعمال نفوذ نیرو های مسلح یمن است.
ضربه اول؛ کاهش مستقیم درآمد نفتی با تخفیف های اجباری
بر خلاف تصور رایج که رشد هزینه حمل را به گردن خریدار می اندازد، حقیقت تلخ برای ریاض اینست که در بازار رقابتی نفت، مشتریان آسیایی برای جبران هزینه های اضافی حمل، از عربستان تخفیف سنگین طلب می کنند. چین، ژاپن و کره جنوبی به عنوان بزرگ ترین مشتریان نفت سعودی، در صورت طولانی شدن مسیر حمل، ریاض را مجبور می کنند نفت خویش را با قیمتی پایین تر از رقبایی مانند روسیه بفروشد.
با احتساب صادرات روزانه حدود ۴ میلیون بشکه از ینبع، حتی کاهش قیمت ۲ تا ۳ دلاری در هر بشکه، به مفهوم از دست رفتن روزانه ۸ تا ۱۲ میلیون دلار (حدود ۳۰۰ تا ۴۵۰ میلیارد تومان) درآمد برای خزانه سعودی است. این یعنی ضربه ای مستقیم به اصلی ترین منبع درآمدی عربستان که معادل سالانه حدود ۳ تا ۴ میلیارد دلار کاهش درآمد خواهد بود.
ضربه دوم؛ تورم افسارگسیخته و گرانی سفره مردم عربستان
اما دردناک ترین بخش ماجرا، جایی است که محاصره باب المندب، زنجیره تأمین کالا های اساسی عربستان را هدف می گیرد. بندر جده به عنوان بزرگ ترین بندر تجاری و دروازه اصلی واردات عربستان، بیشتر از ۲۲ درصد از کل واردات این کشور را انجام می دهد.
مواد غذایی، دارو، ماشین آلات صنعتی، لوازم جانبی و البسه، همگی از مسیر دریای سرخ و باب المندب به این بندر می رسند. با رشد هزینه حمل و بیمه کشتی های کانتینری، قیمت تمام شده این کالا ها در بازار داخلی عربستان بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش خواهد یافت. این یعنی یک خانواده سعودی برای خرید مواد غذایی ماهانه خود، ناگهان با هزینه ای معادل ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان بیشتر مواجه می شود. تورم افسارگسیخته، فشار سنگینی بر معیشت مردم وارد کرده و دولت ریاض را ملزم به افزایش یارانه ها می کند که خود بار مالی مضاعفی بر بودجه ملی است.
افزایش زمان حمل و تغییر نقشه انرژی جهانی
تحلیلگران شرکت کپلر اعلام نموده اند که اگر نفتکش های سعودی ناگزیر شوند باب المندب را دور بزنند، زمان سفر از ینبع به کره جنوبی از ۲۴ روز به ۵۴ روز افزایش خواهد یافت. این یعنی افزایش بیشتر از ۷۸ درصدی مسافت که مصرف سوخت و هزینه بیمه را بشدت بالا می برد. همینطور پالایشگاه های اروپایی ممکنست سهم بیشتری از نفت دریای سرخ دریافت نمایند و در مقابل، نفت حوزه اطلس روانه آسیا شود. این تغییرات ساختار سنتی تجارت انرژی را دگرگون کرده و عربستان را در موقعیتی منفعل قرار می دهد.
این اولین بار نیست که ریاض با چنین تهدیدی مواجه می شود. در سال ۲۰۱۸، بعد از حمله به دو نفتکش سعودی، عربستان به مدت ۱۰ روز صادرات از این مسیر را متوقف ساخت. اما این دفعه شرایط پیچیده تر است؛ چونکه حجم عظیم صادرات از ینبع، ریاض را بیشتر از پیش در موضع انفعال قرار داده است.
محمد عبدالسلام، رئیس هیات مذاکره کننده یمن تصریح کرده که «محاصره در مقابل محاصره» پاسخ طبیعی و قانونی به لجاجت رژیم سعودی است و ملت یمن ثابت کرده که می تواند معادلات را بر هم بزند.
منبع: علی جون
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب سایت علی جون