خواهید دید که قدرت و ثروت، دشمن را از سقوط نجات نمی دهد
به گزارش علی جون، قرآن در سوره زخرف، اخطار می دهد که قدرت و ثروت هرچند دشمنان حق را مغرور سازد، اما آنان را از سقوط و عذاب الهی نجات نخواهد داد.
به گزارش علی جون به نقل از خبرنگاران جوان، قرآن در سوره زخرف، با یادآوری سرنوشت تکذیب کنندگان و تاکید بر این که زرق و برق دنیا معیار حقانیت نیست، هشدار می دهد که قدرت و ثروت هرچند دشمنان حق را مغرور سازد، اما آنان را از سقوط و عذاب الهی نجات نخواهد داد، خدا می فرماید که «فَانْظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُکَذِّبِینَ».
قرآن کریم در آیات ۲۳ تا ۳۳ سوره زخرف، بخشی از مهم ترین خاصیت های جبهه باطل و شیوه رویارویی آنان با پیامبران الهی را بیان می کند. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، این آیات را تبیینی روشن از ریشه های کفر، تقلید کورکورانه، تکذیب آیات الهی و در مقابل، استواری جبهه توحید می داند. این آیات نشان داده است که نزاع میان حق و باطل، تنها یک رخداد تاریخی نیست، بلکه سنتی همیشگی در زندگی بشر است و شناخت دشمن و شیوه های او، لازمه حرکت در راه ایمان و توحید است.
تقلید کورکورانه، سلاح همیشگی دشمنان
خداوند در شروع این بخش از سوره زخرف می فرماید که «وَکَذَلِکَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِکَ فِی قَرْیَةٍ مِنْ نَذِیرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَی أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَی آثَارِهِمْ مُقْتَدُونَ» هیچ پیامبری به میان قومی فرستاده نشد مگر آنکه ثروتمندان و اشراف آن جامعه گفتند ما پدران خویش را بر آیینی یافته ایم و همان راه را ادامه می دهیم.
«مترفین» و صاحبان قدرت و ثروت، بیشتر از دیگران در مقابل دعوت انبیا مقاومت می کردند، برای اینکه پذیرش حق، منافع و موقعیت آنان را به خطر می انداخت. از ین جهت، به جای استدلال، به سنت های نیاکان پناه می بردند و مردم را نیز به پیروی کورکورانه دعوت می کردند. قرآن تاکید می کند که این رفتار، سنت مشترک دشمنان حق در طول تاریخ بوده است و جبهه باطل همیشه تلاش می کند با تأکید بر عادت ها و باور های موروثی، راه هدایت را مسدود سازد.
هنگامی که حقیقت قربانی تعصب می شود
پیامبران الهی در مقابل این منطق سست، مردم را به تفکر و پذیرش حقیقت دعوت می کردند. آنجایی که می فرماید «أَوَلَوْ جِئْتُکُمْ بِأَهْدَی مِمَّا وَجَدْتُمْ عَلَیْهِ آبَاءَکُمْ»، انبیا از مردم می پرسند اگر راهی روشن تر و هدایت بخش تر آورده باشیم، باز هم باید از گذشتگان پیروی کرد؟ اما پاسخ دشمنان روشن بود «إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ کَافِرُونَ»؛ ما به آن چه شما آورده اید ایمان نمی آوریم.
مشکل اصلی دشمنان، ناآگاهی نبود بلکه تعصب و لجاجت بود. آنان حقیقت را می شناختند، اما به جهت وابستگی های دنیوی و روحیه استکبار، حاضر به پذیرش آن نبودند. بنابراین، کفر آنان ناشی از انکار آگاهانه بود، نه فقدان دلیل و برهان.
سرنوشت دشمنان، عبرتی برای آیندگان
قرآن بعد از بیان موضع گیری منکران، می فرماید که «فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانْظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُکَذِّبِینَ» ما از آنان انتقام گرفتیم، پس بنگر که سر انجام تکذیب کنندگان چه طور بود. علامه طباطبایی این آیه را مبین یکی از سنت های الهی می داند این که تکذیب مستمر حق و ایستادگی در مقابل هدایت، سر انجام به سقوط و نابودی می انجامد. تاریخ اقوام گذشته، شاهدی بر این حقیقت است و قرآن با یادآوری آن، مسلمانان را به دشمن شناسی و عبرت گرفتن از گذشته فرا می خواند.
براستی، قدرت های ظاهری و ثروت های مادی نمی توانند مانع تحقق وعده الهی شوند و هر جبهه ای که بر پایه کفر و ستیز با حق بنا شود، دیر یا زود گرفتار شکست خواهد شد.
ابراهیم (ع)، پرچمدار توحید و برائت از شرک
در ادامه آیات، خداوند به موضع قاطع حضرت ابراهیم (ع) اشاره می کند. آن حضرت فرمود که «إِنَّنِی بَرَاءٌ مِمَّا تَعْبُدُونَ إِلَّا الَّذِی فَطَرَنِی فَإِنَّهُ سَیَهْدِینِ». این سخن نمونه ای کامل از ایمان و توحید است. ابراهیم (ع) ابتدا مرزبندی خویش را با شرک و بت پرستی آشکار کرد و سپس بندگی خدای یکتا را اعلام نمود. این شیوه، الگویی برای جبهه حق در همه دوران هاست، برای اینکه ایمان واقعی، بدون بیزاری از باطل و شرک معنا نمی یابد.
قرآن همین طور می فرماید که «وَجَعَلَهَا کَلِمَةً بَاقِیَةً فِی عَقِبِهِ» خداوند کلمه توحید را در نسل ابراهیم باقی قرار داد تا مردم به سمت حق بازگردند. مقصود از «کلمه باقیه»، همان اصل توحید است که در بین پیامبران و پیروان راستین آنان استمرار یافته و محور وحدت جبهه حق بشمار می رود.
رفاه و ثروت، دلیل حقانیت نیست
آیات پایانی این بخش به نکته مهم دیگری اشاره دارد. خداوند می فرماید اگر بیم آن نبود که همه مردم به سمت کفر گرایش پیدا کنند، برای منکران خانه هایی از نقره و زینت های فراوان قرار می دادیم؛ «وَلَوْلَا أَنْ یَکُونَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً لَجَعَلْنَا لِمَنْ یَکْفُرُ بِالرَّحْمَنِ...». نعمت های مادی، معیار ارزش انسان ها نیست. خداوند گاهی به کافران نیز امکانات فراوان می بخشد و این امر نشانه رضایت الهی از آنان نیست. همه این زرق و برق ها متاع ناچیز دنیا است و ارزش واقعی، در ایمان و تقوا نهفته است.
جبهه حق بر محور توحید استوار است
مجموع آیات ۲۳ تا ۳۳ سوره زخرف، تصویری روشن از دو جبهه متقابل عرضه می کند. در یک سو، دشمنانی قرار دارند که با تأکید بر تعصب، تقلید کورکورانه و تکذیب آیات الهی، در مقابل حقیقت می ایستند و سرانجامی جز شکست ندارند. در سوی دیگر، جبهه حق قرار دارد که بر پایه ایمان، توحید و پیروی از طریق انبیا شکل گرفته است. مهم ترین درس این آیات آن است که مؤمنان باید ضمن شناخت شیوه های دشمن، فریب قدرت ها و جلوه های ظاهری دنیا را نخورند و همانند حضرت ابراهیم (ع)، مرز خویش را با شرک و باطل روشن سازند، برای اینکه ماندگارترین حقیقت تاریخ، توحید و ایمان به خدای یگانه است و آینده از آنِ جبهه ای است که بر محور حق حرکت می کند.
به طور خلاصه اما پاسخ دشمنان روشن بود إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ کَافِرُونَ ؛ ما به آنچه شما آورده اید ایمان نمی آوریم.
مشکل اصلی دشمنان، ناآگاهی نبود بلکه تعصب و لجاجت بود. بنابراین، کفر آنان ناشی از انکار آگاهانه بود، نه فقدان دلیل و برهان.
سرنوشت دشمنان، عبرتی برای آیندگان
قرآن پس از بیان موضع گیری منکران، می فرماید که فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانْظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُکَذِّبِینَ ما از آنان انتقام گرفتیم، پس بنگر که سر انجام تکذیب کنندگان چه طور بود. در سوی دیگر، جبهه حق قرار دارد که بر پایه ایمان، توحید و پیروی از راه انبیا شکل گرفته است.
منبع: علی جون
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب سایت علی جون